● اهمیت مدیریت دبستانها

از آنجا که مدیران مدارس نقش بسیار مهمی در برنامه ریزی ، سازماندهی ، رهبری ، هماهنگی نظارت و ارزشیابی و برقراری روابط مؤثر با دانش آموزان و کارکنان مدرسه دارند و در توفیق کارکنان و سلامت جسمی و روانی اخلاقی و پیشرفت علمی دانش آموزان و افزایش و کارآیی و اثربخشی به ویژه در مدارس ابتدایی ، تأثیر بسزایی دارند، باید در انتخاب و انتصاب آنان دقت کافی بعمل آید و این نقش را به افرادی که با تقوی َ ـ کاردان و با تجربه و برخوردار از هنر و علم مدیریت و تعلیم و تربیت هستند سپرد. باید همواره این باور را تقویت کرد که دبستان یک سازمان اجتماعی است که با تمام تصمیم های آن به وسیله همه معلمان و سایر کارکنان با رهبری مدیر مدرسه باید اجرا شود و مدیریت بر کودکان و کار کردن با آنان امری است ظریف ، دقیق ، حساس ، مفید و مؤثر و کار با کودکان ، صبر و آرامش ، دلسوزی ، و وقت گذاری ، عشق به کودکان و آگاهی از دنیای پرشور و حساس آنان را می طلبد.

۱) مدیریت یک واحد آموزشی باید چه خصوصیاتی داشته باشد؟

از خصوصیات خوب و اساسی برای یک مدیر واحد آموزشی در درجه اول توجه به معیارهای اسلامی ـ ایمان قلبی و عملی او به خداوند تبارک و تعالی است . انعکاس ایمان فرد مؤمن در صفات و خصوصیات و رفتار او براساس فرمایش حضرت امام صادق (ع ) به شرح زیر است :

الف ) به هنگام شداید و سختیها سنگین و آرام باشد.

ب) به هنگام گرفتاریها و آزمونهای ناخوش آیند دنیا بردبار باشد. ج : به هنگام فراخ روزی و آسایش و رفاه سپاسگزار و شاکر باشد. د : به همان اندازه از روزیهایی که خداوند به او ارزانی داشته است قانع و راضی باشد. û : مردم از ناحیه او در آسایش باشند.

یکی دیگر از صفتهای لازم برای مدیر اسلامی ، داشتن تقوی است .

حضرت علی (ع ) دربارة تقوی می فرمایند: تقوی کلید درستی و اندوخته روز قیامت است . از دیگر خصایص و نمودهای عینی برای یک مدیر مسلمان و پایبند به اصول و ارزشهای انسانی وفا به عهد و پیمانهائی است که متعهد می شود و او فرد صادقی در برابر همکاران و مراجعان باشد.

مدیر مسلمان باید متعادل باشد و با تعادل اخلاقی با از دست دادن مقام و منصب خود و یا کسب مقام و منزلت در جامعه هیچگاه دچار تزلزل شخصیت نشود، او باید ساده و بی تکلف باشد و زندگی خود را ساده و بدور از تشریفات برگزار نماید و از شرکت در ضیافتهای پرزرق و برق خودداری کند.

مدیر مسلمان اعمالش منحصراً برای جلب رضای خداوند متعال و خشنودی اوست و از آنجا که در اسلام و حکومت اسلامی پذیرفتن مسئولیتهای اجتماعی یک تکلیف و یک وظیفه می باشد نه یک نقش بی جان و بی هدف . لذا در چنین برداشتی از مدیریت جهت گیریهای مدیر و فعالیتهایش برای جلب رضای یک شخص ، گروه ، یا مقامی خاص نیست بلکه صرفاً برای خداوند و به خاطر رضای خدا می باشد.

مدیر باید از خودگذشتگی و بخشندگی داشته باشد و از اعمال و خطای همکاران و دیگر افراد مرتبط با او اغماض نموده و چشم پوشی کند. در سورة اعراف آیه ۱۹۹ نیز خداوند تبارک و تعالی به حضرت رسول (ص ) می فرماید: خُدَالْعَفْوِ واَمُرا بالعُرف ِ و اَعْرِض ْ عَن ِ الجاهلین . عفو و بخشش را پیشه خود ساز و به نیکی فرمان ده و از نادانان دوری نما. مدیر مسلمان همواره در کارهایش جدی است و در جهت تحقق اهداف سازمانی و رشد و تعالی افراد سازمان از هیچ کوششی فروگذاری نمی نماید، او برای انجام کارهای مردم زمان نمی شناسد و خود را در مجموعه ساعات مقرر اداری محبوس نمی کند بلکه از هر فرصتی برای رتق و فتق امور دیگران استفاده می نماید، از خصوصیات دیگر یک مدیر واحد آموزشی دارا بودن اخلاق نیکو و مُزکی بودن او از اخلاق رذیله است .

مدیری که دارای حسن خلق است در سازمان غیررسمی محیط فعالیت خود نیز سمت رهبری گروهی را بر خود اختصاص می دهد، در نتیجه موجب افزایش کارائی افراد در سازمان می شود و همچنین او باید دارای سعه صدر بوده و قدرت تحمل عقاید مخالف را داشته باشد. از مسائل بسیار حساس که یک مدیر واحد آموزشی باید به آن توجه داشته داشتن صفات عدالت : بی عدالتی آفت ارتباطات اداری در محیط سازمانی است و هیچ مسئله ای به اندازه بی عدالتی در ایجاد بی نظمی و اغتشاش در نظام اداری موثر نیست .

و همچنین یک مدیر واحد آموزشی باید در خط رهبری و ولایت فقیه بوده و به این امر اعتقاد کامل داشته باشد.